SAOPŠTENJE ZA JAVNOST

Zbog značajnog interesovanja medija za temu ispitivanja grita sa lokacija Bijela i Porto Montenegro i uloge Centra za ekotoksikološka ispitivanja Podgorica (CETI) u tome, mišljenja smo da će se odgovori na većinu postavljenih pitanja pronaći u tekstu koji slijedi. Na pitanja koja nijesu u nadležnosti CETI kao što su npr. dozvole, povraćaj otpadnog grita i sl. ne možemo odgovoriti.

Angažman CETI na lokacijama Brodogradilište Bijela i Porto Montenegro u oblasti ispitivanja otpadnog grita

Sve aktivnosti CETI realizuje  isključivo na osnovu zahtjeva korisnika usluge. Korisnici usluga CETI su kako državni organi (ministarstva, inspekcija, agencija) tako i privreda. U širokom dijapazonu usluga, CETI realizuje i poslove uzorkovanja i analize otpada. Rezultati sprovedenih analiza su osnov za formiranje mišljenja o karakteru otpada. Sve ove aktivnosti CETI obavlja koristeći propisane standardne metode kao i više nego respektabilna znanja u utvrđivanju karaktera otpada.

Na osnovu zahtjeva od strane Agencije za zaštitu životne sredine te potpisanog ugovora ( ugovor sa CETI No. 00-20-2926 od 19.12.2014 I EPA No. I/1-D-2970/1 od 22.12.2014) CETI je realizovao u periodu decembar 2014.- februar 2015 godina,uzorkovanje,  analize i karakterizaciju otpadnog grita sa lokaliteta Brodogradilište Bijela. Uzorkovanje otpadnog grita je realizovano na tri lokaliteta u okviru Brodogradilišta  i rezultat je dat kako slijedi:

„Sadržaj TPH prelazi vrijednost od 0,1%, a sadržaj koncentracije benzo (a) pirena premašuje 0,01% koncentracije TPH za lokalitete 1 i 3. Otpad na lokacijama 1 i 3 ima „Opasna svojstva H7 kancerogen i H11 mutagen“. „Otpad na svim lokacijama (1,2,3) pokazuje opasna svojstva H 14 – ekotoksične supstance – supstance  i preparati koji predstavljaju ili mogu predstavljati neposredni ili odloženi rizik za jedan ili više segmenata životne sredine“.

Dakle, uzorkovani i analizirani otpadni grit na lokalitetu Brodogradilište Bijela je okarakterisan kao „opasan“.

U 2019. godini po zahtjevu kompanije Valgo, CETI je izvršio analize 45 uzoraka otpadnog grita. Sve navedene  uzorke grita je uzorkovala kompanija Valgo.  Zahtijevana je samo analiza biranih parametara (bez mišljenja o karakteru).

Davanje mišljenja o karakteru uzorka u skladu saPravilnikom o klasifikaciji otpada i katalogu otpada („Sl. list CG“, br. 59/13 i 86/16) i Pravilnikom o bližim karakteristkama lokacije, uslovima izgradnje, sanitarno-tehničkim uslovima, načinu rada i zatvaranja deponija („Sl. list CG“, br. 31/13) je zahtijevano od strane kompanije Valgo za jedan uzorak (br.pr 97/11 od 13.04.2019.). Prema informacijama dostavljenim putem e maila  od strane kompanije Valgo otpadni grit koji je donešen na  analizu i kome se određivao karakter porijeklom je iz Porto Montenegra.  Rezultati analize su pokazali da je dostavljeni uzorak otpadnog grita neopasan.

U 2020 godini od strane kompanije Valgo dostavljena su tri uzorka grita (uzorkovanje realizovano od strane kompanije Valgo) na analizu određeneih parametara i bez zahtjeva za mišljenjem o karakteru otpada.

Uzorkovanje, analizu i karakterizaciju grita sa lokaliteta Porto Montenegro CETI je realizovao u dva navrata. Najprije , 2009. godine kada su rezultati analize pokazali opasan karakter ovog otpada (1912m3– poluostrvo na lokalitetu Porto Montenegro). Potom, 2014. godine, otpadni grit iz bunkera (3500m3) i džambo vreća  (1700 m3). Rezultati analize su pokazali  da je otpad neopasan.

Validnost rezultata ispitivanja i interlaboratorijsko  poređenje rezultata

Za adekvatno određivanje karaktera otpada od izuzetnog značaja su:

  1. primijenjene metode uzorkovanja,
  2. metode analize kao i
  3. kriterijumi koji se koriste za određivanje karaktera otpada.

Ukoliko se ne primijene adekvatna pravila uzorkovanja odnosno ne uzorkuje reprezentativni uzorak (uzorak koji reprezentuje aktuelni sastav otpada) pravi se nepopravljiva greška.

Ukoliko se dodatno i metode analize razlikuju ne postoji mogućnost poređenja rezultata ispitivanja.

Na kraju, neusaglašeni kriterijumi za određivanje opasnosti otpada isključuju mogućnost poređenja mišljenja o karakteru otpada.

Određivanje karaktera otpada CETI realizuje u skladu sa Pravilnikom o klasifikaciji otpada i katalogu otpada („Sl. list CG“, br. 59/13 i 86/16) i Pravilnikom o bližim karakteristkama lokacije, uslovima izgradnje, sanitarno-tehničkim uslovima, načinu rada i zatvaranja deponija („Sl. list CG“, br. 31/13). Pored navedenih pravilnika koriste se EU i UK vodiči koji bliže opisuju način kategorizacije.

Naglašavamo, uzorkovanje i analize CETI obavlja po EU standardnim metodama koje su propisane Pravilnikom o metodama za ispitivanje opasnih svojstava otpada („Sl. list CG“, br. 37/18).

Pravila provjere  kompetentnosti Laboratorije za ispitivanje su vrlo jasna:

  1. PT ( profficiency testovi)
  2. Akreditacija  MEST ISO/IEC  17025

Imajući u vidu da CETI posjeduje neophodne dokaze o svojoj kompetentnosti kako od strane Akreditacionog Tijela Crne Gore tako i više nego zadovoljavajućim rezulatima sa Profficiency Testovima formiranih od strane EU provajdera, slobodni smo sve zainteresovane pozvati u CETI i staviti na uvid sve rezultate PTa sprovedenih iz ove ali i svih oblasti ispitivanja  CETI.

 Poređenje rezultata analize CETI i Naučnog centra za preventivnu toksikologiju , sigurnost hrane i hemikalija L.I Medved MZ Ukrajine bilo bi moguće samo ako se radi o uzorku koji ispunjava sva tri kriterijuma za validnost koja smo prethodno pojasnili.

Naglašavamo da nam nije poznato koje metode uzorkovanja je koristila kompanija Valgo kao i ovlašćeno lice u Ukrajini. Uvidom u Izvještaj o rezultatima analize Naučnog centra iz Ukrajine i dokumentaciju  koju nam je dostavila NVO MANS tokom svog istraživanja „slučaja“, jasno je da se radi o potpuno drugačijim metodama analize otpada od onih koje primjenjuje CETI. Dodatno, kriterijumi za određivanje karaktera otpada u Crnoj Gori (koje primjenjuje CETI)  i oni koje je koristio Naučni centar iz Ukrajine su različiti.

Nakon 25 godina od osnivanja i rada CETI tvrdimo da ne postoji ni jedan razlog za sumnju u rezultate naših ispitivanja. Laboratorija CETI je dokazala svoju kompetentnost i transparentnost (ispitivanja polutanata u  životnoj sredini , hrani (pesticidi,  lijekovi, mikotoksini ), trovanja kućnih ljubimaca…) što je sve uvijek bilo i biće dostupno javnosti.

Danube Hazard m3c letak

Ovdje možete naći zvanični letak za projekat Danube Hazard m3c.

Danube Hazard m3c

Borba sa zagađenjem sliva rijeke Dunav opasnim supstancama mjerenjem, upravljanjem zasnovanim na modeliranju i izgradnjom kapaciteta u okviru Dunavskog transnacionalnog programa


Prema Okvirnoj EU direktivi o vodama, zagađenje opasnim supstancama predstavlja glavni problem kvaliteta voda u slivu reke Dunav (DRB) koji treba riješiti. Ovo se odnosi i na države koje nisu članice EU, a koje su se obavezale da će slijediti slične ciljeve u okviru Međunarodne komisije za zaštitu rijeke Dunav (ICPDR). Uprkos značajnom riziku od nepostizanja pomenutih ciljeva, ova tema je u velikoj mjeri nedovoljno zastupljena u trenutnom Planu upravljanja slivom rijeke Dunav (DRBMP) i nacionalnim planovima, uglavnom zbog značajnih praznina u znanju i nedostatka razumijevanja sistema, kao i institucionalnih kapaciteta u vezi sa putevima emisije opasnih supstanci i efikasnim upravljanjem.

Cilj projekta je postići trajnu i efikasnu transnacionalnu kontrolu i smanjenje zagađenja voda opasnim supstancama. Projekat doprinosi cilju Dunavskog transnacionalnog programa u pogledu jačanja zajedničkih i integrisanih pristupa za očuvanje i upravljanje raznolikošću prirodnih dobara u Dunavskoj regiji i ciljevima Prioritetne oblasti 4 Strategije EU za Dunavsku regiju. Danube Hazard m3c se temelji na tri elementa upravljanja vodama (mjerenje, modelovanje i upravljanje), upotpunjeno jačanjem kapaciteta. Konkretno, projekat teži da poboljša znanje i razumijevanje postojećeg stanja („status quo“) zagađenja voda opasnim supstancama u slivu rijeke Dunav, integrisanjem i usklađivanjem postojećih podataka o nivoima koncentracije opasnih supstanci modelovanjem emisija na slivnom području u pilot regijama. Iako ciljana mjerenja nisu glavni fokus projekta, moraju se sprovesti kako bi se popunile kritične praznine neophodne za obezbjeđivanje čvrste osnove za modelovanje i upravljanje. Dodatni cilj je poboljšanje transnacionalnog upravljanja zagađenjem voda opasnim supstancama, kroz: i) koordinirano određivanje prioriteta transnacionalnih mjera uzimajući u obzir teritorijalne potrebe, sprovedeno kroz modelovanje emisija u slivu, procjenu scenarija upravljanja i razradu preporuka za DRBMP i ii) prilagođene aktivnosti obuke.

Trajanje projekta je 30 mjeseci (01.07.2020.-31.12.2022.).

Za više informacija posjetite link u nastavku http://www.interreg-danube.eu/approved-projects/danube-hazard-m3c .

Projekat je sufinansiran iz fondova Evropske Unije (ERDF, IPA, ENI).

20. decembar – Dan Društva – Ponosni na dostignuća i nakon 24 godine

Već 24 godine, CETI je institucija prepoznata u regionu i šire po stručnosti i pouzdanosti analiza. CETI je za sve ove godine uspio da opravda povjerenje, stekne i zadrži status pouzdanog partnera institucijama u Crnoj Gori i šire, kao i da bude jedan od najznačajnijih aktera u  oblastima životne sredine i bezbjednosti hrane.

Vlada Republike Crne Gore, je saglasno svojoj politici, 20. decembra 1996. godine osnovala Centar za ekotoksikološka ispitivanja (CETI) kao javnu ustanovu. CETI zvanično počinje sa radom dvije godine kasnije, nakon dobijanja svih potrebnih sertifikata, licenci i ovlašćenja za rad u skladu sa pozitivno pravnim propisima.

2012. godine, na osnovu Odluke Vlade Crne Gore Centar za ekotoksikološka ispitivanja transformiše se iz javne ustanove u društvo sa ograničenom odgovornošću, u kojem stoprocentan udio ima država Crna Gora.

Kao i u proteklih 24 godine, CETI je i danas pravi primjer samoodržive državne institucije koja svoje uspjehe prije svega bazira na visokom kvalitetu profesionalaca i visoko sofisticiranim tehničkim kapacitetima. Politika CETI je uvijek bila i jeste da bude održiv na način da maksimalno iskoristi sopstvene resurse, znanje i opremu. Samoodrživost CETI od osnivanja jeste svakako i u doslednoj implementaciji politike kvaliteta i adekvatnom poimanju značenja „zdrava konkurencija”.

Za 24 godine postojanja, CETI je dokazao da profesionalnom radnom etikom, stručnim osobljem, savremenom opremljenošću, aktivnim  učešćem u najznačajnijim regionalnim i međunarodnim projektima, svoju djelatnost obavlja na visokom nivou.

Godinama smo gradili POVJERENJE prije svega u KVALITET svojih usluga. Zato je naš slogan GARANTUJE CETI najbolji opis naše strategije i naših poslovnih dostignuća.

Naš uspjeh se temelji na timskom radu  i angažmanu svih zaposlenih i njihovoj spremnosti  na  nove izazove, koji su pred nama.

Sa ponosom i težnjom da stalno idemo naprijed, zahvaljujemo se svim našim partnerima na ukazanom povjerenju.

Predstavljen projekat CEBIMER

Centar izvrsnosti za biomedicinska istraživanja (CEBIMER), jedini u Crnoj Gori, predstavlja ozbiljan početak naučno-istraživačkog rada u toj oblasti, saopšteno je na press konferenciji koju je Centar organizovao povodom svog osnivanja. 

CETI je partner na projektu čiji je nosilac Institut za fizikalnu medicinu, rehabilitaciju i reumatologiju “Dr Simo Milošević”, a ostali partneri su KCCG, PMF, MF, PRONA i Fontis.

Uloga CETI u projektu je karakterizacija aromatičnog bilja u cilju primjene za proizvodnju kozmetičkih preparata kao i karakterizacija akoholno ekstraktibilnog bilja za moguću proizvodnju tinktura i tradicionalnih alkoholnih pića sa odgovarajućom zdravstvenom tvrdnjom.

Više informacija na sledećem linku

CETI završio mjerenje nultog stanja na Sinjajevini

U saradnji sa Ministarstvom odbrane i Ministarstvom održivog razvoja i turizma, CETI je sproveo ispitivanja i završio izvještaje za mjerenje nultog stanja vazduha, zemlje, buke i radijacije na Sinjajevini. Više informacija možete naći na sledećem linku:

https://www.vijesti.me/vijesti/drustvo/452291/ministarstvo-odbrane-u-saradnji-sa-mort-om-sprovodi-istrazivanje-kako-bi-se-utvrdilo-nulto-stanje

Promocija saradnje CETI sa Savezom pčelarskih organizacija Crne Gore i Kućom meda

U emisiji “Zapis o crnogorskom medu”, emitovanoj na prvom programu Javnog servisa RTCG, promovisana dugogodišnja uspješna saradanja CETI sa Savezom pčelarskih organizacija Crne Gore i Kućom meda.

Emisiju možete pogledati na ovom linku:

Aditivi u hrani – jutarnji program TV Vijesti “Boje jutra”

Ekspert CETI dr sc. med. Dejan Jančić u jutarnjem programu TV Vijesti “Boje jutra” govorio je o uslovima i opravdanosti upotrebe aditiva u hrani. Emisiju možete pogledati na ovom linku:

https://www.vijesti.me/tv/emisije/457845/jancic-upotreba-aditiva-u-namirnicama-je-dozvoljena-ali-se-ne-smije-pretjerivati

Projekat “SPELTEX: Triticum spelta L. extract as food supplement” – prvi polugodišnji izvještaj

Prvi polugodišnji izvještaj o realizaciji aktivnosti u okviru projekta SPELTEX ocijenjen je najvišom ocjenom i prihvaćen od strane evaluatorskog tima Ministarstva nauke.

CETI je nosioc granta, koji je dodijelilo Ministarstvo nauke, za inovativni projekat SPELTEX. Projekat ima za cilj povezivanje starih znanja o blagodetima autohtonog drevnog zrna spelte sa nutritivnim potrebama čovjeka modernog doba, uz mogućnost značajnih komercijalnih efekata lokalno i šire. Ukupna vrijednost projekta je 157.153,14 eura.

Realizacija aktivnosti u okviru inovativnog projekta SPELTEX otpočela je prema planu u februaru tekuće godine. Kao rezultat aktivnosti prve faze projekta, nakon petomjesečnog rada, proizašla je Studija finansijske analize opravdanosti projekta proizvodnje ekstrakta iz mlade speltine trave. Studija je pozitivno ocijenjena od strane davaoca granta, što je bio preduslov za nastavak daljih projektnih aktivnosti.

Naredna faza projekta, čija je realizacija otpočela prethodnog mjeseca,  obuhvatiće nabavku opreme i opremanje mini pogona za proizvodnju ekstrakta iz mlade speltine trave, kao i nabavku neophodnih hemikalija za predviđena laboratorijska istraživanja.  Početak laboratorijskih istraživanja planiran je za kraj ove godine.

PUTNI NALOZI

U skladu sa Zakonom o finansiranju političkih subjekata i izbornih kampanja (“Sl. list CG”, br. 3/2020 i 38/2020) u ovom dijelu možete pronaći putne naloge za vozila Centra za ekotoksikološka ispitivanja.